جمعه, 24 مرداد 1399
  • تاريخ :
     ۱۳۹۹/۰۲/۲۶ 
  • تعداد بازدید : 680
كشف گونه‌های جدید جانوری در ذخیره‌گاه زیست‌كره تالاب بین‌المللی هامون

به گزارش روابط عمومی دانشگاه زابل: بر اساس مطالعات چند سال اخیر محققین دانشگاه زابل در زمینه ی بررسی مجموعه بندپایان تالاب بین‌المللی هامون، بیش از ده گونه‌ جدید تنها از راسته بال‌غشاییان شناسایی و نامگذاری شدند.

یکی از مهمترین اهداف و چشم اندازهای دانشگاه زابل، تعمیق و گسترشِ توامانِ علم و عمل همراه با پرورش مهارت ها و تربیت نیروهای مسئولیت‌پذیر، متعهد به کشور و نظام اسلامی و متخصص در رشته های مختلف تحصیلی است. این وجه از رسالت و رویکرد دانشگاه، معطوف به فراهم سازی زمینه های رشدِ علمی و مهارتی دانشجویان مستعد، بر مبنای پتانسیل‌ها و ظرفیت‌های موجود و منطبق با سند چشم‌انداز این زیرمجموعه از وزارت علوم است تا بستری مناسب برای تحقق حرکت موثر در مسیر تربیت دانش‌آموختگان متخصص و توانمند را فراهم سازد. در تشریح مصادیق تلاش همه جانبه دانشگاه زابل برای احراز پیشرفت علمی و تخصصی، می توان به فعالیت موفق محققین و دانشجویان گروه گیاه پزشکی دانشکده کشاورزی اشاره کرد که بخشی از تحقیقات مرتبط با شناخت زیست‌بوم پراهمیت «تالاب بین‌المللی هامون» را به صورت منطقه‌ای بر محور «مطالعات آرایه شناختی راسته بال‌غشاییان (Hymenoptera) در شرق ایران» متمرکز نموده اند. گفتنی است طی این فعالیت‌های علمی، همکاری‌های فراملّی نیز به عنوان ضرورت بهره‌برداری از دانش روز جهان در چارچوب دیپلماسی علمی به خوبی تعمیق یافته است و نام محققانی از کشورهای مختلف در فهرست مولفان دستاوردهای علمی این تحقیقات، به چشم می‌خورد.

طی مطالعات متمرکزی که از سال 1394 توسط محققین دانشگاه زابل در زمینه ی بررسی مجموعه بندپایان تالاب بین‌المللی هامون _ به عنوان «هفتمين تالاب بين‌الملي بزرگ دنيا» و «بزرگترین دریاچه آب شیرین ایران» در ناحيه جلگه‌اي منطقه سيستان_ به ویژه در گروه «ریزبال‌غشاییان» به انجام رسیده است؛ گونه‌های جدید متعددی شناسایی، نام‌گذاری و به دنیای علم معرفی شدند و «ده‌ها گونه کمیاب» دیگر نیز از این منطقه جمع‌آوری و وجود آنها «برای اولین بار در ایران» به ثبت رسید. شایان ذکر است شمار گونه های جدیدی که در این بازه زمانی کوتاه، برای نخستین بار در محدوده تالاب بین المللی هامون شناسایی، نامگذاری و به دنیای علم معرفی شده اند، به بیش از ده گونه جدید می رسد که علاوه بر نمایش «تنوع زیستی بی‌نظیر» موجود در این «ذخیره گاه زیست‌کُره»؛ اهمیت حراست از تک‌تک گونه‌ها، جمعیت‌ها و نیز حفاظت از زیستگاه‌هایی که آنها را در خود جای داده است را نیز متذکر می گردد و گواهی متقن بر پذیرش این حقیقت است که تالاب بین‌المللی هامون، زیستگاهی پویا و زایاست که به عنوان یک ذخیره‌گاه زیستی، نقش مهمی در بقای گونه‌های جانوری خصوصاً بندپایان در سرمنشا زنجیره غذایی جانوری ایفا می نماید. در ادامه،  برخی از گونه‌های جدیدی که طی  چند سال اخیر توسط پژوهشگران دانشگاه زابل شناسایی و نامگذاری شده‌اند فهرست و معرفی می‌گردد. لازم به ذکر است خروجی پژوهش‌های اخیر تا کنون درقالب  بیش از 20 مقاله در مجلات معتبر بین‌المللی انتشار یافته و کماکان نیز ادامه دارد.

نکته حائز اهمیت این‌که، از میان گونه‌های جدید کشف شده،  نام دو گونه (Hoplocrotaphus hamooniae و Philomides hamooniae)، با رعایت قوانین بین‌المللی نامگذاری جانوری، از نام تالاب بین‌المللی هامون برگرفته شد تا اهمیت آن، بیش از گذشته به زیست‌شناسان و دوست‌داران محیط زیست در سراسر جهان گوشزد شود. دیگر نام‌های اختصاص یافته، برگرفته از نام «ایران»، گیاه «گز» و نام دانشمندان تراز اول ایرانی مانند پروفسور نیما ارکانی حامد (سی و دومین نفر در لیست صد نابغه زنده دنیا)، پروفسور مریم میرزاخانی (تنها زن برنده مدال فیلدز در رشته ریاضیات) و ... است. همچنین یکی از گونه‌های جدید مربوط به راسته دوبالان نیز به افتخار آقای حسینعلی درفشان، فارغ‌التحصیل ممتاز دانشگاه زابل که نقشی محوری در اجرای عملیات صحرایی، نمونه‌برداری و سازمان‌دهی کلکسیون‌ها بر عهده داشته اند به نام (Dasydorylas derafshani) ثبت شده است.

در سال‌هاي اخير كمبود نزولات جوّي (خشك‌سالي هواشناسی)، خشك‌سالي های ناشي از قطع آب رودخانه هيرمند (خشك‌سالي هيدرولوژيكي) به همراه وزش بادهاي شدید 120 روزه در منطقه سيستان، علاوه بر تحمیل خسارات اقتصادي و اجتماعي فراوان؛ خشك شدن كامل تالاب بین‌المللی هامون را نیز در پی داشته که این امر به نوبه خود اكوسيستم‌هاي جانوري و گياهي را  به شدت متأثر نموده است. از آنجا که براساس کنوانسیون رامسر، یکی از مهم ترین معیارهای اعطای"اهمیت بین‌المللی"  به یک تالاب ، دارا بودنِ مجموعه قابل توجهی از گونه‌ها یا زیر گونه‌های گیاهی و جانوری نادر، ‌آسیب‌پذیر یا در خطر انقراض می باشد ؛ استناد به ماحصل تلاش های این تیم تحقیقاتی، تنها در مرحله اول مطالعات، می تواند مدارکِ مستدلی جهت ارایه به مراجع بین‌المللی در خصوص تاکید مضاعف بر «اهمیت حفاظت از زیست بوم تالاب بین المللی هامون و تخصیص حق آبه آن از طریق کشور افغانستان» را فراهم سازد.

 

امتیاز :  ۴.۵۰ |  مجموع :  ۶

برچسب ها

    V5.6.1.0